توهین و فحاشی

امروزه با توجه به شرایط بد فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی متاسفانه جرایمی همچون توهین و فحاشی، ضرب و جرح، آزار جنسی، خیانت و … روز به روز در حال افزایش است. این در حالی است که بسیاری از افراد گمان میکنند که فحاشی، استفاده از الفاظ نامناسب و اهانت جرم نمی باشد و صرفا یک پدیده عادی و رایج است.

قانونگذار برای جرم توهین و فحاشی احکام و مجازات سنگینی در نظر گرفته است چرا که حفظ کرامت، شخصیت و حیثیت افراد جامعه امری بسیار مهم تلقی میگردد. مجازات جرم توهین و فحاشی بسته به نوع الفاظ به کار برده شده میتواند شامل مجازات تعزیری و یا مجازات حدی شود.

بنابراین توصیه میشود با آگاهی از جرم توهین و فحاشی و مجازات آن از حق و حقوق خود در این زمینه دفاع نمایید. همچنین با آگاهی کامل در خصوص الفاظ و عباراتی که در مورد دیگران به کار میبریم ناخواسته اقدام به توهین و فحاشی به غیر نخواهیم نمود.

قانون توهین و فحاشی

به طور کلی براساس قانون توهین و فحاشی، جرم توهین عبارت است از نسبت دادن امری وهن آور به دیگری به طوری که عرفا موجب کسر شان ایشان گردد. به عبارت ساده تر فحاشی و توهین به معنی به کار بردن عبارات و الفاظی است که اهانت آمیز محسوب میشود. به عنوان مثال فحاشی کردن به دیگران و استفاده از الفاظ توهین آمیز جرم است. همچنین از طرف دیگر ارتکاب رفتارهای نامناسب همچون پرت کردن آب دهان، پرتاب تخم مرغ، گوجه و غیره به دیگری نیز توهین بوده و همگی در عرف جامعه اهانت آمیز به حساب می آیند.

لازم به توضیح است که طبق قانون، این جرم با جرم تهمت زدن کاملا متفاوت است. همچنین درنظر داشته باشید که چنانچه الفاظ و عباراتی که به کار برده میشود بیانگر تهمت در خصوص زنا و یا لواط فرد مقابل و یا دیگری باشد اقدام مرتکب میتواند تحت عنوان قذف مورد پیگرد قانونی قرار گیرد که مجازات شدیدتری دارد.

انواع توهین و فحاشی

توهین و فحاشی به صورت کلی به دو دسته ساده و مشدد تقسیم میگردد. ما در زیر به شرح هر دو مورد خواهیم پرداخت.

ساده

نوعی از توهین و فحاشی است که طرف مقابل یعنی شخصی که به ایشان اهانت میشود از اشخاص عادی جامعه بوده و در واقع دارای مقام و سمت خاصی نباشد.

مشدد

همانطور که احتمالا تا کنون متوجه شده اید توهین و فحاشی از نوع مشدد به توهینی گفته میشود که طرف مقابل یا شخصی که مورد توهین قرار گرفته دارای مقام و سمت خاصی است. لذا به اعتبار همین منصب و جایگاه توهین به این قبیل افراد مجازات سنگین تری در پی دارد.

ملاحظه میفرمایید که قانونگذار به صورت کلی به کار بردن الفاظ و عبارات نامناسب و اهانت آور را جرم و قابل مجازات دانسته است. بنابراین قانونکذار در خصوص اینکه این الفاظ از زبان مرتکب جاری شود و یا از طریق شبکه های اجتماعی و مجازی و یا به صورت عکس و یا نوشته باشد هیچ گونه تفاوتی قائل نشده است.

عناصر تشکیل دهنده جرم توهین و فحاشی

جهت وقوع جرم توهین و فحاشی سه عنصر قانونی، مادی و معنوی بایستی محقق گردد تا بتوان مشتکی عنه را به مجازات فحاشی محکوم نمود. در همین راستا در ادامه به بررسی عناصر این جرم میپردازیم لذا با ما همراه باشید.

عنصر قانونی

عنصر قانونی جرم فحاشی و توهین ماده 608 قانون مجازات اسلامی است. مطابق این ماده توهین به اشخاص از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ نامناسب و رکیک در صورتی که موجب حد قذف نباشد جزای نقدی درجه شش خواهد داشت.

میزان جزای نقدی درجه 6 نیز بر اساس ماده 19 قانون مجازات اسلامی از دویست میلیون (200.000.000) ریال تا هشتصد میلیون (800.000.000) ریال میباشد.

عنصر مادی

عنصر مادی جرم فحاشی و توهین همان تحقق عملی فعل وهن آور و فحاشی و استفاده از الفاظ نامناسب به هر نحو و شکلی میباشد.

عنصر روانی و معنوی

عنصر معنوی و روانی به این معنی است که شخص مرتکب دارای سونیت کیفری باشد.

در واقع شخص مرتکب بایستی با قصد و سونیت اضرار و تحقیر کردن غیر اقدام به استفاده از الفاظ توهین آور نماید.

مجازات جرم توهین و فحاشی

هوانطور که تاکنون اشاره گردید جرم توهین و فحاشی انواع گوناگونی دارد. بنابراین با توجه به اینکه با انواع گوناگونی از جرم فحاشی و توهین سروکار داریم در زیر به بررسی انواع جرایم و مجازات توهین و فحاشی میپرداریم.

البته ممکن است توهین و فحاشی با اعمال مجرمانه دیگری نظیر ضرب و جرح و یا تجاوز جنسی همراه باشد. در این صورت بدیهی است که مرتکب اساسا به مجازات دیگر جرایم ارتکابی نیز محکوم خواهد شد.

اهانت و فحاشی به اشخاص عادی

همانطور که ذکر گردید مطابق ماده 608 قانون مجازات اسلامی توهین به اشخاص عادی از قبیل فحاشی و استعمال الفاظ رکیک چنانچه موجب حد قذف نباشد مستوجب جزای نقدی درجه 6 میباشد.

میزان جریمه نقدی درجه شش نیز در حال حاضر از دویست میلیون (200.000.000) ریال تا هشتصد میلیون (800.000.000) ریال میباشد.

نکته: به این موضوع توجه داشته باشید که ممکن است متهم علاوه بر ارتکاب یکی از جرایم مربوط به توهین و فحاشی، مرتکب جرم تهدید یا جرایم دیگری نیز بشود. در این صورت میزان و اجرای مجازات مرتکب، مشمول تعدد جرایم موضوع مواد قانون مجازات اسلامی میگردد. البته این حالت در بیشتر موارد در رابطه با توهین به اشخاص عادی اتفاق می افتد.

فحاشی و توهین به مقام رهبری و امام خمینی

مطابق ماده 514 قانون مجازات اسلامی هر شخصی که به حضرت امام خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی رضوان ا… علیه و مقام معظم رهبری به نحوی از انحاء اهانت کند به حبس از شش ماه تا دو سال محکوم میگردد.

در این ماده صرف اینکه مرتکب بداند و آگاه باشد که طرف مقابلش اشخاص مذکور در این ماده است به مجازات مندرج در این ماده محکوم خواهد گردید.

سب النبی

طبق ماده 262 قانون مجازات اسلامی هر کس پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله و سلم و یا هر یک از انبیاء عظام الهی را دشنام و ناسزا دهد یا قذف کند ساب النبی است و به اعدام محکوم میگردد.

نکته: قذف هر یک از ائمه معصومین علیهم السلام و یا حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها یا دشنام و ناسزا به ایشان در حکم سب نبی میباشد.

قانونگذار برای افراد مرتکب موضوع این ماده مجازات بسیار شدیدی در نظر گرفته است.

همچنین این ماده شمول گسترده ای دارد و هر کس به هر نحوی به اشخاص موضوع این ماده توهین و فحاشی نماید ساب النبی شناخته شده و مجازان ایشان اعدام است.

اهانت به مقدسات مذهبی

مطابق ماده 513 قانون مجازات اسلامی هر کس به مقدسات اسلام و یا هر یک از انبیاء عظام یا ائمه طاهرین (ع) یا حضرت صدیقه طاهره (س) اهانت . توهین نماید اگر مشمول حکم‌ ساب النبی باشد اعدام خواهد شد و در غیر این صورت به حبس از یک تا پنج سال محکوم میگردد.

نکته قابل ذکر در این ماده اشاره قانونگذار به مقدسات صرفا دین اسلام میباشد.

بنابراین چنانچه شخصی به مقدسات ادیان دیگر نظیر مسیحیت توهین نماید مشمول جرم موضوع این ماده نمیگردد و مجازاتی ندارد.

قذف و حد قذف

به طور کلی قذف در لغت به معنای تهمت و افترا بستن است. در اصطلاح حقوقی نیز ماده 245 قانون مجازات اسلامی به تعریف قذف پرداخته است.

مطابق این ماده قذف عبارت است از نسبت دادن زنا یا لواط به شخص دیگری هرچند که آن شخص مرده باشد.

مجازات قذف مجازاتی حدی است و مطابق با ماده 250 قانون مجازات اسلامی مجازات حد قذف هشتاد ضربه شلاق میباشد.

راه های اثبات جرم توهین و فحاشی

به طور کلی و مطابق با ماده 160 قانون مجازات اسلامی ادله اثبات کننده جرم عبارت از اقرار، شهادت، قسامه و سوگند در موارد مقرر قانونی و علم قاضی میباشد.

جرم فحاشی و توهین نیز از این ماده مستثنا نبوده و چنانچه مرتکب به نحوی اقرار نموده باشد که به طور کامل شرایط وقوع جرم را احراز نماید به مجازات فحاشی و توهین محکوم خواهد گردید.

همچنین در صورتی که در زمان وقوع جرم افراد دیگری حضور داشته و در دادگاه حاضر به شهادت باشند نیز جرم فحاشی و توهین محقق میگردد. لازم به ذکر است که شهادت شهود نیز باید به گونه باشد که طبق مواد گفته شده بتوان مرتکب را به جرم فحاشی و توهین مجازات نمود.

بر اساس ماده 211 قانون مجازات اسلامی علم قاضی عبارت از یقین حاصل از مستندات بیّن در امری میباشد که نزد ایشان مطرح میگردد.

نکته: بر اساس تبصره ماده مذکور مواردی از قبیل نظریه کارشناس، معاینه محل، تحقیقات محلی، اظهارات مطلع، گزارش ضابطان و سایر قرائن و امارات که نوعاً علم آور بوده میتواند مستند علم قاضی قرار بگیرد.

در خصوص مدارک و مستنداتی از قبیل عکس، فیلم، پیامک، صوت، پیام صوتی، چت، اسکرین شات و غیره نیز بایستی خاطر نشان گردد که دلیل قطعی به حساب نمی آیند. هرچند مدارک فوق به عنوان اماره ارزشمند بوده و میتواند به افزایش علم قاضی برای اثبات جرم توهین و فحاشی کمک نماید.

جمع‌بندی و توصیه حقوقی

در صورت مواجهه با توهین یا فحاشی، با یک وکیل کیفری باتجربه مشورت کنید تا از مسیر صحیح قانونی برای دفاع از حیثیت و پیگیری حقوقی اقدامات لازم را انجام دهید.